Tối qua ra quán trà đá, thằng bạn hỏi dạo này đi làm thế nào. Mình định kể, rồi khựng lại. Cả ngày nhắn mấy chục tin, đọc mấy chục comment, họp ba cuộc, mà nghĩ kỹ thì chẳng chắc câu nào là người viết cho mình.
Nói chuyện cả ngày mà chẳng gặp ai.
Series mới, viết tùy hứng, ngứa đâu gãi đó. Mà nói trước kẻo hiểu nhầm: bài này không chửi AI. Mình dùng AI hằng ngày, cái blog này cũng vibe coding với Claude mà ra. Chuyện mình muốn kể là tụi mình dùng nó với nhau thế nào.
Hai con bot yêu nhau
Tuần trước mình mở PR. Hai ngày code, có đoạn nghĩ mãi mới ra, cũng hơi tự hào. Anh P vào review. Mười giây sau:
Check comment của AI nhé.
Kèm ba tờ A4. 27 ý, ý nào cũng in đậm, mở đầu bằng "Great job!".
Mình hỏi lại ý 14. Anh P dán câu hỏi vào AI, dán câu trả lời lại cho mình. Bốn tờ A4.
Lúc đó mình cũng mệt rồi, nên... mình cũng dán vào AI của mình. Thế là hai con bot nói chuyện với nhau, lịch sự, đúng ngữ pháp, vui lắm. Còn hai thằng người đứng giữa làm ông mối.
Tình tay ba, cuối cùng chỉ có hai con bot là yêu nhau.
P là Proxy đấy. Mà proxy kiểu này còn thua nginx, nginx ít ra còn ghi log. Xin chúc mừng, anh vừa tự hạ cấp mình thành một dòng proxy_pass. Mình cũng thế, nên cũng không cười anh được lâu.
Cái làm mình buồn
Không phải ba tờ A4. Là cái chênh lệch. Mình code hai ngày, anh review mười giây, mình ngồi đọc ba mươi phút. Và mình khá chắc mình là người đầu tiên đọc hết đống đó, tính cả người gửi. Công sức có mất đi đâu, nó chỉ chạy từ người gửi sang người nhận.
Hồi mới đi làm, mình có ông anh senior review kiệm lời lắm, comment kiểu "Query trong vòng lặp. Sửa." Đau, nhưng biết là có người đọc tới tận dòng đó. Lâu lâu ông thả câu "đoạn này gọn đấy" là mình vui cả chiều. Giờ AI khen "Excellent naming conventions!" cho tất cả mọi người, kể cả code copy từ Stack Overflow năm 2012. Khen ai cũng thế thì chẳng ai vui.
Tin nhắn cũng vậy. Ngày xưa đứa em nhắn "a ơi mai e nghỉ nhé, e sốt", đọc là biết nó ốm thật. Giờ nó gửi ba đoạn văn, có cả "Em xin chân thành cảm ơn sự thấu hiểu của anh". Đọc xong không biết đứa em ốm hay con bot ốm.
Sếp cũng không tha
Họp chọn tool:
"Quý này team mình AI-first. Chuyển sang tool X."
"Tool đang dùng có vấn đề gì ạ?"
"Không. Nhưng tool X có AI."
"AI làm được gì ạ?"
"Nó... summary được."
Demo xong, ticket ba dòng, bấm cái nút lấp lánh, ra năm dòng. Cả phòng vỗ tay. Lần đầu mình thấy bản tóm tắt dài hơn bản gốc mà được vỗ tay.
Mình không ghét cái nút. Chỉ hơi chạnh lòng là team đang khổ thật vì mấy thứ khác: test chạy 40 phút, deploy còn làm tay. Không ai hỏi. Câu duy nhất được hỏi là "có AI chưa".
Mà thôi, mình cũng thế
Viết tới đây thấy mình như đang ngồi chửi người ta, nên phải khai. Mình cũng từng forward output AI chỉ đọc lướt. Cũng từng nhờ AI sửa tin nhắn trước khi gửi sếp.
Vì lười à? Có lúc. Nhưng nhiều hơn là vì sợ: sợ comment sai, sợ tin nhắn cộc, sợ bị coi là lạc hậu. AI như cái áo giáp, câu nào cũng chuẩn, chẳng ai bắt bẻ được. Anh P chắc cũng vậy. Sếp chắc cũng vậy, vì sếp cũng có sếp, và sếp của sếp cũng hỏi "team có AI chưa".
Nghĩ vậy thì bớt giận. Ai cũng sợ bị bỏ lại nên ai cũng chạy. Chạy nhanh quá, quên nhìn mặt nhau.
Nên nói lại cho rõ: AI không có lỗi. Nó được hỏi thì trả lời, được bảo tóm tắt thì tóm tắt. Người bấm forward mà không đọc là người. Người mua tool vì cái mác cũng là người. Chỉ là đừng cuồng nó quá. AI như ớt, cho vào bát phở thì ngon, đổ cả lọ thì khóc. Mà nhiều khi người khóc lại là đứa ngồi bàn bên.
Giờ mình đang tập
Chẳng có gì cao siêu. Chưa đọc thì chưa gửi, vì gửi đi là mình ký tên vào đấy, AI viết hay mình viết cũng vậy. Review thì viết mấy dòng của mình trước, muốn kèm bản của AI thì để bên dưới, ghi thêm "đã đọc, bỏ mấy ý sai". Một dòng đó thôi là người ta biết có người đọc.
Nhắn tin thì nhắn bằng giọng mình, sai chính tả cũng được. Giờ typo là bằng chứng mình là người. Nhắn qua lại năm tin chưa xong thì gọi luôn cho nhanh.
Còn với sếp, mình thôi cãi chuyện AI, chuyển sang kể nỗi khổ: "Test chạy 40 phút, tool nào giải được cái này thì em ủng hộ." Có AI hay không, kệ nó.
Túm cái váy lại
AI là đồng nghiệp thứ ba: giỏi, nhanh, không biết mệt, sai cũng rất tự tin. Có thêm nó thì tốt. Miễn là hai người còn lại vẫn nói chuyện với nhau.
Chúc anh em PR có người đọc, tin nhắn còn sai chính tả, và trà luôn đủ đá.